बाप्तिस्मा (ग्रीक शब्द 'बॅप्टिझो' वरून आला आहे, ज्याचा अर्थ 'बुडवणे' असा आहे) हे विश्वासाचे एक पायाभूत कार्य आहे, जे आपल्याला ख्रिस्ताच्या मृत्यू, दफन आणि पुनरुत्थानाशी जोडते. ही एक दैवी योजना आहे, जिथे देव पापांची क्षमा करतो, पवित्र आत्मा प्रदान करतो आणि नवीन जीवनाची सुरुवात करतो. हा अभ्यास बाप्तिस्म्यावरील बायबलमधील शिकवण, तारणासाठी त्याची आवश्यकता आणि त्याची परिवर्तनकारी शक्ती यांचा शोध घेतो.
पवित्र शास्त्र: योहान ३:३-८
येशूने उत्तर दिले, ‘मी तुम्हांला खरोखर सांगतो, जोपर्यंत कोणी पुन्हा जन्मत नाही… पाण्याने आणि आत्म्याने जन्मत नाही, तोपर्यंत त्याला देवाचे राज्य पाहता येणार नाही.’
येशू ‘पुनर्जन्म’ म्हणजे बाप्तिस्मा असे मानतो—पाण्याद्वारे आणि पवित्र आत्म्याद्वारे होणारा एक आध्यात्मिक पुनर्जन्म, जो आपल्याला नवीन निर्मिती बनवतो. १ पेत्र १:३ घोषित करते, “त्याने आपल्या मोठ्या दयेने येशू ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानाद्वारे आपल्याला जिवंत आशेमध्ये नवीन जन्म दिला आहे,” यातून बाप्तिस्म्याला पुनरुत्थानाच्या आशेशी जोडले आहे. १ पेत्र १:२३ पुढे सांगते, “कारण तुम्ही देवाच्या जिवंत आणि चिरस्थायी वचनाद्वारे पुन्हा जन्मला आहात,” यातून या पुनर्जन्मामध्ये सुवार्तेची भूमिका दिसून येते. याकोब १:१८ यावर जोर देते, “त्याने आपल्याला सत्याच्या वचनाद्वारे जन्म देण्याचे निवडले,” यातून बाप्तिस्म्यामध्ये देवाच्या वचनाच्या आज्ञाधारकतेवर भर दिला आहे. तीत ३:५ - “त्याने पवित्र आत्म्याद्वारे पुनर्जन्म व नूतनीकरणाच्या स्नानाने आमचे तारण केले” - या सत्यांना एकत्र जोडते.
अतिरिक्त वचन: योहान ३:५ - “ज्याला पाण्याने व आत्म्याने जन्म मिळत नाही, तो देवाच्या राज्यात प्रवेश करू शकत नाही.”
बाप्तिस्मा ही तारणासाठीची एक दैवी अट आहे, ज्याशिवाय कोणीही देवाच्या राज्यात प्रवेश करू शकत नाही (योहान ३:५). मार्क १६:१६ - “जो कोणी विश्वास ठेवतो व बाप्तिस्मा घेतो, त्याचे तारण होईल.”
प्रश्न: तुमच्यासाठी ‘पुनर्जन्म’ म्हणजे काय? बाप्तिस्मा हे परिवर्तन कसे प्रतिबिंबित करतो?
बाप्तिस्म्यामध्ये आत्म्याचे कार्य वाऱ्याप्रमाणे अदृश्य असते (योहान ३:८), परंतु त्याचे परिणाम—क्षमा, नूतनीकरण आणि नवीन जीवन—हे गहन असतात.
प्रश्न: बाप्तिस्म्यामधील चमत्कारिक आध्यात्मिक पुनर्जन्माची कल्पना तुमच्या श्रद्धेला कशी प्रेरणा देते?
पवित्र शास्त्र: प्रेषितांची कृत्ये २:२२-२४, ३६-४१
‘आम्ही काय करावे?’ पेत्राने उत्तर दिले, ‘तुम्ही सर्वांनी पश्चात्ताप करा आणि आपल्या पापांच्या क्षमेसाठी येशू ख्रिस्ताच्या नावाने बाप्तिस्मा घ्या. म्हणजे तुम्हाला पवित्र आत्म्याचे दान मिळेल.’
आमच्या पापांमुळे येशूचा मृत्यू आवश्यक झाला, जणू काही आम्हीच खिळे ठोकले. यशया ५३:५ - “आमच्या अपराधांसाठी त्याला विद्ध करण्यात आले… जी शिक्षा आम्हांला शांती देणारी होती, ती त्याने भोगली.” हे सत्य आपल्या अंतःकरणाला भिडले पाहिजे, जेणेकरून शरणागती पत्करण्याची प्रेरणा मिळेल (प्रेषितांची कृत्ये २:३७).
येशूचे पुनरुत्थान मृत्यूवरील त्याचे सामर्थ्य सिद्ध करते आणि देवाच्या तारणाच्या वचनाची पुष्टी करते (प्रेषितांची कृत्ये २:२४). १ करिंथकर १५:१७ - “जर ख्रिस्त उठवला गेला नसेल, तर तुमचा विश्वास व्यर्थ आहे; तुम्ही अजूनही तुमच्या पापांमध्ये आहात.”
पेत्राची आज्ञा स्पष्ट आहे: पश्चात्ताप करा आणि क्षमा व आत्म्यासाठी बाप्तिस्मा घ्या (प्रेषितांची कृत्ये २:३८). प्रेषितांची कृत्ये २:४१, ४७ दाखवतात की, “ज्यांनी त्याचा संदेश स्वीकारला त्यांनी बाप्तिस्मा घेतला, आणि... प्रभूने दररोज तारण पावणाऱ्यांना त्यांच्या संख्येत जोडले,” यावरून तारण आणि मंडळीच्या सदस्यत्वामध्ये बाप्तिस्म्याची भूमिका निश्चित होते. प्रेषितांची कृत्ये २२:१६ - “तुम्ही कशाची वाट पाहत आहात? उठा, बाप्तिस्मा घ्या आणि आपली पापे धुऊन टाका.”
बाप्तिस्मा हा देवाच्या कृपेला दिलेला विश्वासाचा प्रतिसाद आहे. गलतीकरांस पत्र ४:६ - “देवाने आपल्या पुत्राचा आत्मा आमच्या अंतःकरणात पाठवला, जो ‘अब्बा, पित्या,’ असा धावा करतो,” हे बाप्तिस्म्याद्वारे आपल्या दत्तकत्वाची पुष्टी करते.
प्रश्न: येशूचे मरण आणि पुनरुत्थान तुम्हाला प्रतिसाद देण्यास कसे प्रवृत्त करते? तुम्ही पश्चात्ताप करून बाप्तिस्मा घेण्यास तयार आहात का?
बाप्तिस्मा ही एक बहुआयामी आणि आध्यात्मिक महत्त्वाने परिपूर्ण अशी कृती आहे.
पवित्र शास्त्र: रोमकरांस पत्र ६:२-७
आपण सर्वजण ज्यांनी ख्रिस्त येशूमध्ये बाप्तिस्मा घेतला, त्यांनी त्याच्या मरणामध्ये बाप्तिस्मा घेतला… त्याच्याबरोबर पुरले गेलो… यासाठी की, जसा ख्रिस्त पुनरुत्थित झाला… तसे आपणही नवीन जीवन जगावे.
• दफन आणि पुनरुत्थान: बाप्तिस्मा आपल्याला ख्रिस्ताच्या मृत्यूमध्ये बुडवतो, आपल्या पापी स्वभावाला दफन करतो आणि नवीन जीवनासाठी उठवतो. गलतीकरांस पत्र २:२० - “मी ख्रिस्ताबरोबर वधस्तंभावर खिळलो आहे,” हे ऐक्य दर्शवते. कलस्सैकरांस पत्र १:१३ - “त्याने आम्हाला अंधकाराच्या सत्तेतून सोडवून पुत्राच्या राज्यात आणले आहे,” हे बाप्तिस्म्याद्वारे ख्रिस्ताच्या राज्यात होणारे हस्तांतरण दर्शवते. कलस्सैकरांस पत्र ३:१ - “तुम्ही ख्रिस्ताबरोबर उठवले गेल्यामुळे, स्वर्गातील गोष्टींवर आपले मन लावा,” हे आपल्याला हे नवीन जीवन जगण्यासाठी आवाहन करते.
• ख्रिस्तामध्ये: बाप्तिस्मा आपल्याला “ख्रिस्तामध्ये” ठेवतो (गलतीकरांस पत्र ३:२६-२७ - “तुम्ही सर्वजण ज्यांनी ख्रिस्तामध्ये बाप्तिस्मा घेतला आहे, त्यांनी स्वतःला ख्रिस्ताने वेढले आहे”). १ करिंथकरांस पत्र १:१३-१७ हे स्पष्ट करते की बाप्तिस्मा आपल्याला मानवी नेत्यांशी नव्हे, तर ख्रिस्ताशी एकरूप करतो, आणि यातून त्याचा दैवी उद्देश अधोरेखित होतो.
अतिरिक्त वचन: कलस्सैकर २:१२ - “बाप्तिस्म्याद्वारे त्याच्याबरोबर पुरले गेलेले… तुमच्या विश्वासाद्वारे त्याच्याबरोबर उठवले गेलेले.”
प्रश्न: ख्रिस्ताच्या मृत्यू आणि पुनरुत्थानामध्ये सहभागी झाल्यामुळे पाप आणि नवीन जीवनाबद्दलचा तुमचा दृष्टिकोन कसा बदलतो?
पवित्र शास्त्र: १ पेत्र ३:२१-२२
हे पाणी त्या बाप्तिस्म्याचे प्रतीक आहे, जो आता येशू ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानाद्वारे तुमचे तारण करतो.
• विधी नव्हे, तर एक प्रतिसाद: बाप्तिस्मा हा शुद्ध विवेकासाठी केलेला एक आग्रह आहे, जो ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानाद्वारे आपले तारण करतो. प्रेषितांची कृत्ये २:४१ मध्ये हजारो लोकांनी बाप्तिस्मा घेऊन तारण पावल्याचे दिसून येते.
• जलप्रलय एक प्रतीक म्हणून: जलप्रलयाने नोहाला वाचवले; बाप्तिस्मा आपल्याला ख्रिस्ताशी एकरूप करून वाचवतो. १ पेत्र १:३ - “पुनरुत्थानाद्वारे जिवंत आशेमध्ये नवा जन्म” - हे बाप्तिस्म्याच्या तारणशक्तीला ख्रिस्ताच्या विजयाशी जोडते.
प्रश्न: १ पेत्र ३:२१ नुसार, तारणासाठी बाप्तिस्मा का आवश्यक आहे?
पवित्र शास्त्र: कलस्सैकर २:९-१५
देहाच्या अधीन असलेले तुमचे संपूर्ण स्वरूप ख्रिस्ताद्वारे काढून टाकण्यात आले, कारण बाप्तिस्म्यामध्ये तुम्ही त्याच्याबरोबर पुरले गेला आहात.
• आत्मिक सुंता: बाप्तिस्मा विश्वासाद्वारे आपला पापी स्वभाव काढून टाकतो. गलतीकरांस पत्र ५:२४ - “जे ख्रिस्ताचे आहेत, त्यांनी देहाला वधस्तंभावर खिळले आहे.” गलतीकरांस पत्र ६:१४ - “जग माझ्यासाठी वधस्तंभावर खिळले गेले आहे,” हे ऐहिक इच्छांपासून मुक्ती दर्शवते. कलस्सैकरांस पत्र १:२२ - “त्याने ख्रिस्ताच्या शारीरिक देहाद्वारे, मरणाने तुमचा समेट घडवून आणला आहे,” हे समेटावर जोर देते. कलस्सैकरांस पत्र २:२०, ३:३, ५ - “तुम्ही ख्रिस्ताबरोबर मरण पावलात… तुमचे जीवन आता ख्रिस्ताबरोबर लपलेले आहे… ऐहिक गोष्टींना ठार मारले आहे,” हे बाप्तिस्म्याद्वारे पापासाठी मरण पावण्यावर जोर देते.
प्रश्न: ‘आत्मिक सुंता’ म्हणून बाप्तिस्मा ख्रिस्तामधील तुमची ओळख कशी घडवतो?
पवित्र शास्त्र: तीत ३:४-७
त्याने पवित्र आत्म्याद्वारे पुनर्जन्म आणि नूतनीकरणाच्या स्नानाने आमचे तारण केले.
• देवाची दया: बाप्तिस्मा हे असे स्थान आहे जिथे देवाची कृपा आपल्याला शुद्ध करते. १ करिंथकर ६:११ - “तुम्ही येशूच्या नावाने धुतले, पवित्र केले व नीतिमान ठरवले गेलात.” इफिसकर ५:२६ - “वचनाद्वारे पाण्याने धुऊन तिला शुद्ध केले.” इब्री १०:२२ - “शरीर शुद्ध पाण्याने धुतले गेले.”
• सार्वकालिक जीवनाचे वारस: आपण सार्वकालिक जीवनाच्या आशेसह देवाची मुले बनतो. इफिसकरांस पत्र २:८-९ - “कृपेने आणि विश्वासाद्वारे तुमचे तारण झाले आहे.”
प्रश्न: बाप्तिस्मा तुमच्या जीवनात देवाची कृपा आणि दया कशी प्रतिबिंबित करतो?
प्रेषितांची कृत्ये हे पुस्तक बाप्तिस्म्याची निकड आणि आवश्यकता दाखवते.
• प्रेषितांची कृत्ये २:३६-३९, ४१, ४७: लोकांना दोषाची जाणीव झाली आणि त्यांनी विश्वास ठेवला, परंतु त्यांना क्षमा व आत्म्यासाठी बाप्तिस्म्याची गरज होती. हजारो लोकांनी बाप्तिस्मा घेतला आणि ते मंडळीत सामील झाले.
• प्रेषितांची कृत्ये ८:२६-३८: सुवार्ता ऐकल्यानंतर, इथिओपियन खोजाने “पाण्यात उतरून” बाप्तिस्मा घेतला.
• प्रेषितांची कृत्ये १६:३०-३३: फिलिप्पीच्या तुरुंगपालाने वचन ऐकून विश्वास ठेवल्यानंतर लगेच बाप्तिस्मा घेतला.
• प्रेषितांची कृत्ये २२:१६: पौलाने प्रार्थना करूनही, पापे धुऊन टाकण्यासाठी त्याला बाप्तिस्म्याची गरज होती.
अतिरिक्त वचन: प्रेषितांची कृत्ये १०:४७-४८ - “आत्मा मिळाल्यानंतरही, त्याने त्यांना बाप्तिस्मा घेण्याचा आदेश दिला.”
प्रश्न: ही उदाहरणे बाप्तिस्म्याच्या निकडीबद्दल आणि उद्देशाबद्दल काय शिकवतात?
पवित्र शास्त्र: इफिसकरांस पत्र ४:४-६
एकच शरीर आणि एकच आत्मा आहे… एकच प्रभू, एकच विश्वास, एकच बाप्तिस्मा आहे.
बाप्तिस्मा हे एक मुख्य तत्त्वज्ञान आहे, जे विश्वासणाऱ्यांना ख्रिस्तामध्ये एकत्र आणते. १ करिंथकर १२:१३ - “आपण सर्व एकाच आत्म्याने बाप्तिस्मा पावलो आहोत, यासाठी की आपण एक शरीर व्हावे.” इब्री ६:२ - “बाप्तिस्म्याविषयीची शिकवण पायाभूत आहे.”
प्रश्न: बायबल ‘एकच बाप्तिस्मा’ यावर जोर का देते? तो विश्वासणाऱ्यांना कसा एकजूट करतो?
• बाप्तिस्मा केवळ एक प्रतीक आहे का? बाप्तिस्मा हा सहभागी स्वरूपाचा आहे, केवळ प्रतीकात्मक नाही (१ पेत्र ३:२१; कलस्सैकर २:१२).
• केवळ विश्वासाने तारण होते का? विश्वासासाठी कृती आवश्यक आहे (याकोब २:१७ - “कृतीशिवाय विश्वास मृत आहे”). बाप्तिस्मा हा विश्वासाचा प्रतिसाद आहे (मार्क १६:१६).
• शिंपडून बाप्तिस्मा की बालकांचा बाप्तिस्मा? बायबलनुसार बाप्तिस्मा म्हणजे पश्चात्ताप करणाऱ्या विश्वासणाऱ्यांसाठी पाण्यात बुडवून बाप्तिस्मा देणे (रोमकरांस पत्र ६:४; प्रेषितांची कृत्ये २:३८).
प्रश्न: या स्पष्टीकरणांमुळे बाप्तिस्म्याबद्दल तुमच्या मनात असलेल्या शंकांचे निरसन कसे होते?
पवित्र शास्त्र: मत्तय ३:१३-१७; मार्क १:९-११; लूक ३:२१-२२; योहान १:३२-३४
जेव्हा येशूचा बाप्तिस्मा झाला… तेव्हा आकाश उघडले आणि त्याने देवाचा आत्मा कबुतरासारखा खाली उतरून आपल्यावर येताना पाहिला. आणि आकाशातून एक वाणी झाली, ‘हा माझा पुत्र आहे, ज्याच्यावर माझे प्रेम आहे; मी त्याच्यावर अत्यंत संतुष्ट आहे.’ (मत्तय ३:१६-१७)
येशूचा बाप्तिस्मा नव्या सृष्टीच्या आरंभाचे प्रतीक आहे. पवित्र आत्म्याचे कबुतराप्रमाणे खाली उतरणे हे उत्पत्ती १:२ मधील घटनेची आठवण करून देते, जिथे पहिल्या सृष्टीच्या वेळी आत्मा पाण्यावर घिरट्या घालत होता. येथे, येशूच्या सार्वजनिक सेवेच्या सुरुवातीला, आत्मा त्याच्यावर कबुतराच्या रूपात येतो, आणि हे सूचित करतो की ख्रिस्तामध्ये नव्या सृष्टीची सुरुवात झाली आहे. कबुतर — जे शुद्धता, शांती आणि नव्या जीवनाचे प्रतीक आहे — या नव्या वास्तवाच्या कोमल उदयाकडे निर्देश करते, अगदी त्याचप्रमाणे जसे महाप्रलयानंतर नोहाकडे जैतुनाचे पान घेऊन परत आले तेव्हा ते सूचित झाले होते.
ही प्रतिमा मोशेद्वारे दिलेल्या नियमांमध्ये खोलवर रुजलेली आहे. लेवीय १२:६-८ मध्ये, प्रसूतीनंतर शुद्धीकरणासाठी कबुतराचा बळी देण्याची आज्ञा दिली होती. हा बळी आईच्या विधीवत शुद्धीकरणाचे आणि जगात नवीन जीव आल्यानंतर समाजात तिच्या पुनर्समावेशाचे प्रतीक होता. अशा प्रकारे मोशेच्या पद्धतीत कबुतराचा शुद्धीकरण आणि नवीन सुरुवातीशी एक गहन संबंध जोडला गेला होता.
येशूचा बाप्तिस्मा, कबुतराच्या अवतरणासह, जुन्या करारातील या आकृतिबंधाची पूर्तता करतो आणि त्याच्या पलीकडेही जातो. नियमशास्त्रात कबुतराच्या अर्पणाद्वारे जे चित्रित केले होते, ते आता ख्रिस्तामध्ये मूर्त झाले आहे. त्याचा बाप्तिस्मा, त्याच्यावर विश्वास ठेवणाऱ्या सर्वांसाठी उपलब्ध होणाऱ्या शुद्धीकरण आणि पुनर्जन्माचे पूर्वचिन्ह आहे.
प्रेषित पौल हे सर्व धागे एकत्र आणतो आणि आपल्यासाठी त्यांचा अर्थ स्पष्ट करतो. तो लिहितो:
त्याने पवित्र आत्म्याद्वारे पुनर्जन्म व नूतनीकरणाच्या स्नानाने आमचे तारण केले. (तीत ३:५)
येशूच्या बाप्तिस्म्याच्या वेळी कबुतराने जे सूचित केले होते — म्हणजेच नवीन जीवन आणि शुद्धीकरण आणण्यासाठी आत्म्याचे आगमन — ते आता बाप्तिस्म्याद्वारे प्रत्येक विश्वासणाऱ्याला लागू होते. हेच “पुनर्जन्माचे प्रक्षालन” आहे.
याच आत्म्याद्वारे आपण देवाच्या कुटुंबात दत्तक घेतले जातो आणि “अब्बा, पित्या” असा धावा करतो (गलतीकरांस पत्र ४:६). याचा परिणाम म्हणजे नवीन निर्मितीचे ते वास्तव, ज्याची पौल मोठ्या सामर्थ्याने घोषणा करतो:
जर कोणी ख्रिस्तामध्ये आहे, तर तो एक नवीन निर्मिती आहे: जुने गेले आणि नवीन आले आहे! (२ करिंथकर ५:१७)
म्हणून येशूच्या बाप्तिस्म्याच्या वेळी असलेले कबूतर केवळ प्रतीकात्मक नाही — ते त्याच पुनर्जन्माकडे आणि नवीन जीवनाकडे निर्देश करते, जे पौलाच्या मते आता विश्वास आणि बाप्तिस्म्याद्वारे आपल्याला प्राप्त झाले आहे.
प्रश्न: मोशेच्या शुद्धीकरणाच्या पद्धतीशी आणि पौलाच्या पुनर्जन्माच्या स्नानाबद्दलच्या शिकवणीशी निगडित असलेले कबुतराचे प्रतीक, ख्रिस्तामध्ये नवीन निर्मिती म्हणून बाप्तिस्म्याबद्दलची तुमची समज कशी अधिक सखोल करते?
बाप्तिस्मा म्हणजे जिथे देवाची कृपा आणि मानवी विश्वास यांचा संगम होतो. पश्चात्ताप आणि पाण्यात बुडण्याद्वारे, आपण ख्रिस्ताच्या मृत्यू, दफन आणि पुनरुत्थानामध्ये सहभागी होतो आणि क्षमा, पवित्र आत्मा व नवीन जीवन प्राप्त करतो. प्रेषितांची कृत्ये २२:१६ मध्ये विचारले आहे, “तुम्ही कशाची वाट पाहत आहात?” देवाची योजना स्वीकारा आणि सार्वकालिक जीवनाच्या आशेमध्ये चाला!
सादृश्य: जसे फोटो काढण्यापूर्वी कॅमेऱ्यात फिल्म भरली जाते, त्याचप्रमाणे पश्चात्ताप हृदयाला तयार करतो आणि बाप्तिस्मा देवाच्या तारणाच्या कार्याला मूर्त स्वरूप देतो.
शेवटचे वचन: २ करिंथकर ५:१७ - “जर कोणी ख्रिस्तामध्ये आहे, तर तो एक नवीन निर्मिती आहे: जुने गेले आणि नवीन आले आहे!”