Protestan İlkelerini Kutsal Kitap Çelişkileri Merceğinden Değerlendirmek
Vahiy Kitabı'nda İsa, Küçük Asya'daki yedi kiliseye hitap ederek, onların ruhsal durumlarına göre övgüler, eleştiriler ve tövbe çağrıları sunar. Bunlar arasında, Sardis kilisesi, Yeni Ahit'teki çelişkiler ışığında Protestan doktrinlerinin bu incelemesini çerçevelemek için özellikle uygun bir örnek teşkil etmektedir. Vahiy 3:1-3'te İsa Sardis'e şöyle diyor (Yunanca: "Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Σάρδεσιν ἐκκλησίας γράψον· Τάδε λέγει ve daha fazlası ἀστέρας· Bu çok önemli, bu yüzden çok mutluyum. γίνου γρηγορῶν καὶ στήρισον τὰ λοιπὰ ἃ ἔμελλον ἀποθανεῖν· οὐ evet bu çok önemli bir şey. μνημόνευε οὖν πῶς εἴληφας καὶ ἤκουσας καὶ τήρει καὶ μετανόησον." - Literal çeviri: "Ve Sardes'teki kilisenin meleğine yazın: Yedi ruha sahip olan şunları söylüyor: Tanrı ve yedi yıldızın adına: Ben sizin işlerinizi biliyorum; yaşadığınızı, öldüğünüzü biliyorum. Uyanık olun ve ölmek üzere olan diğerlerini güçlendirin; çünkü ben sizin işlerinizi Tanrı'nın önünde tamamlanmış bulmadım. Öyleyse nasıl aldığınızı, nasıl duyduğunuzu hatırlayın, koruyun ve tövbe edin."
Bu eleştiri, "adı" (ὄνομα) veya canlı (ζῇς) olma ününe sahip, ancak ruhen ölü (νεκρὸς) ve eksik (οὐ... πεπληρωμένα - tamamlanmamış/yerine getirilmemiş) işlere (ἔργα) sahip bir kiliseyi vurgulamaktadır. Reform, sola scriptura ve yalnızca iman vurgusuyla Protestanlık, genellikle İncil'e sadakat ve canlı bir imanla tanınır. Bununla birlikte, aşağıda belirtilen metinsel gerilimler - yalnızca Yeni Ahit Yunancasından alınmıştır - doktrinlerin sağlam görünebileceği ancak Sardis'in eksik işlerine benzer şekilde, İncil'in tam tanıklığından uzak kalabileceği alanları göstermektedir. Bu, "alınan ve duyulan" (εἴληφας καὶ ἤκουσας) şeylerin hatırlanmasını, uyanıklığı (γρηγορῶν) ve tövbeyi (μετανόησον) gerektirir ki geriye kalanları güçlendirelim. Aşağıdaki metin, Protestanlığın temel doktrinlerine ve bunların Yeni Ahit metinleriyle olan çatışmalarına odaklanarak, Martin Luther'in (örneğin, iradenin köleliği, yalnızca imanla aklanma), John Calvin'in (örneğin, sınırlı kefaret, koşulsuz seçilme) ve Ulrich Zwingli (sembolik sakramentler) ve John Knox (kadercilik vurguları) gibi diğer reformcuların eserlerinden esinlenen çelişkiler de dahil olmak üzere, eksiksiz bir analiz derleyip düzenlemektedir.
Protestanlık çeşitli dalları kapsar ancak "Beş Sola" gibi ilkeler etrafında merkezlenir. Bu bölüm, bu ilkeleri Yeni Ahit Yunanca metinleriyle karşılaştırarak, yalnızca sözcük seçimi, dilbilgisi ve yapıya dayalı olarak destekleyici ve çelişkili noktaları vurgular.
Luther'in teolojisinin merkezinde yer alan (örneğin, Romalılar ve Galatyalılar üzerine yaptığı yorumlarda) bu öğreti, kurtuluşun yalnızca imanla sağlanacağını, amellerin ise hiçbir katkısının olmadığını savunur.
Destekleyici Metin: Efesliler 2:8-9 - "τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι διὰ πίστεως· καὶ τοῦτο Gerçekten çok iyi, çok iyi bir seçim oldu." (Kurtuluşunuz, amellerden değil, iman yoluyla, lütuf sayesindedir.)
Çelişki: Yakup 2:24 - "ὁρᾶτε ὅτι ἐξ ἔργων δικαιοῦται ἄνθρωπος καὶ οὐκ ἐκ πίστεως μόνον." (Kişi yalnızca imanla değil, amellerle de aklanır.) Yakup izole edilmiş imanı reddetmek için "μόνον" kelimesini kullanır; 2:21-22 iman işlerle "mükemmelleştirilmiş" (ἐτελειώθη) gösterir.
Luther ve Calvin vaftizi (özellikle bebekler için) lütuf bahşeden bir uygulama olarak görürken, birçok Protestan (Zwingli'nin etkisiyle) vaftizi sembolik bir anlam olarak değerlendirir.
Destekleyici Metin: Romalılar 6:3-4 - "ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν..." (Ölümüne vaftiz edildi... birleşmeyi simgeliyor.)
Çelişkiler:
Elçilerin İşleri 2:38 - "βαπτισθήτω ἕκαστος... εἰς ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν." (Günahların bağışlanması için vaftiz olun.)
Titus 3:5 -"İnanılmaz bir şey yok, bu çok önemli bir şey" çok iyi." (Yenilenmenin yıkanması ve Kutsal Ruh'un yenilenmesiyle kurtuldu.)
1 Petrus 3:21 - "νῦν σῴζει βάπτισμα..." (Vaftiz artık antitip olarak kurtarıyor.)
Önerilen Karara İlişkin Açıklama: "Διὰ" ifadesi, birbiriyle uyumlu ifadeleri ("yenilenme ve tazelenmenin yıkanması") birbirine bağlar, onları eşitlemez; yapı, farklı unsurları sunar.
Calvin, seçilmişlerin sonsuza dek sebat edeceğini öğretti.
Destekleyici Metin: Romalılar 8:38-39 - "οὔτε θάνατος οὔτε ζωὴ... δυνήσεται ἡμᾶς χωρίσαι..." (Hiçbir şey bizi Tanrı'nın sevgisinden ayıramaz.)
Çelişki: İbraniler 6:4-6 - "ἀδύνατον... τοὺς ἅπαξ φωτισθέντας... καὶ παραπεσόντας πάλιν ἀνακαινίζειν..." (Aydınlanmış ancak düşmüş olanları yenilemek imkansızdır.)
Luther, İsa'nın İsa'nın özününe ve kanına karışması (konsubstantiation) teorisini savunurken, Zwingli ve birçok Protestan bunu tamamen sembolik olarak değerlendirmektedir.
Destekleyici Metin: 1 Korintliler 11:24-25 - "τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν." (Bunu benim anılmam için yapın.)
Çelişkiler:
Yuhanna 6:53-56 - "ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα... ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα... ἐν ἐμοὶ çok iyi." (Eti yemediğin sürece... kemiren şey bende kalır.)
1 Korintliler 11:27-29 - "ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος... κρίμα ἑαυτῷ ἐσθίει." (Vücudun ve kanın suçlusu... yargıyı yer.)
Luther gibi reformcular, rahiplere yapılan kulakla itiraf uygulamasını reddettiler.
Destekleyici Metin: 1 Yuhanna 1:9 - "ἐὰν ὁμολογῶμεν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν... ἀφῇ ἡμῖν." (İtiraf edersek... affeder.)
Çelişkiler:
Yakup 5:16 - "ἐξομολογεῖσθε ἀλλήλοις τὰς ἁμαρτίας." (Birbirinize itiraf edin.)
Yuhanna 20:23 - "ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας ἀφέωνται αὐτοῖς." (Eğer affederseniz... onlar affedilmiştir.)
Luther, yargılamada amellerden ziyade imanın önemini vurguladı.
Destekleyici Metin: Romalılar 3:28 - "δικαιοῦσθαι πίστει ἄνθρωπον χωρὶς ἔργων νόμου." (Yasanın gerekleri dışında imanla aklanmıştır.)
Çelişki: Matta 25:31-46 - "ἐπείνασα γὰρ καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν... ἐφ᾽ ὅσον ἐποιήσατε..." (Ben acıktım ve sen verdin... o kadar verdin.)
Luther, tüm inananların rahip olduğunu öğreterek din adamlarının rollerini küçümsedi.
Destekleyici Metin: 1 Petrus 2:9 - "βασίλειον ἱεράτευμα..." (Kraliyet rahipliği.)
Çelişkiler:
1 Timoteos 5:17 - "οἱ καλῶς προεστῶτες πρεσβύτεροι διπλῆς τιμῆς..." (İktidar büyükleri çifte onura layık.)
Elçilerin İşleri 14:23 - "χειροτονήσαντες... πρεσβυτέρους." (Atanmış/atanmış büyükler.)
2 Timoteos 1:6 - "διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν..." (Ellerin üzerine konulmasıyla verilen hediye.)
Dua yoluyla şifa, fiziksel ritüellerin önemsizleştirilmesi.
Destekleyici Metin: Yakup 5:15 (kısmi) - "ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει..." (İman duası kurtaracaktır.)
Çelişki: Yakup 5:14-15 - "προσευξάσθωσαν ἐπ᾽ αὐτὸν ἀλείψαντες αὐτὸν ἐλαίῳ... ἀφεθήσεται αὐτῷ." (Onun yağla meshedilmesi için dua edin... günahların bağışlanması.)
Mucizevi armağanlar havarilerden sonra sona erdi.
Destekleyici Metin: 1 Korintliler 13:8-10 - "προφητεῖαι καταργηθήσονται... ὅταν ἔλθῃ τὸ τέλειον..." (Kehanetler, mükemmel gelir.)
Çelişkiler:
1 Korintliler 14:1, 39 - "ζηλοῦτε... τὸ προφητεύειν καὶ τὸ λαλεῖν μὴ κωλύετε evet." (Peygamberlik konusunda gayretli olun... Dilleri yasaklamayın.)
Efesliler 4:11-13 - "ἔδωκεν... προφήτας... μέχρι καταντήσωμεν..." (Peygamberler verdi... ta ki birliğe ulaşana kadar.)
Calvin, günah nedeniyle tam bir acizlik hali olduğunu öğretti.
Destekleyici Metin: Romalılar 3:10-11 - "οὐκ ἔστιν δίκαιος οὐδὲ εἷς... οὐκ ἔστιν ὁ ἐκζητῶν τὸν evet." (Hiçbiri doğru değil... hiçbiri Tanrı'yı aramıyor.)
Çelişki: Elçilerin İşleri 17:27 - "ζητεῖν τὸν θεόν, εἰ ἄρα γε ψηλαφήσαιεν αὐτὸν καὶ εὕροιεν..." (Tanrı'yı aramak, eğer el yordamıyla onu arayıp bulabilirlerse...) Potansiyel sonuç olarak "εὕροιεν" (bul) ile arama ("ζητεῖν") yeteneğini ima eder.
Tanrı, Calvin'in Enstitülerinde olduğu gibi, koşulsuz olarak seçer.
Destekleyici Metin: Efesliler 1:4-5 - "ἐξελέξατο ἡμᾶς ἐν αὐτῷ πρὸ καταβολῆς κόσμου... προορίσας çok iyi oldu." (Kurulmadan önce bizi seçti... evlat edinilmeye mahkum edildi.)
Çelişki: 2 Petrus 1:10 - "μᾶλλον, ἀδελφοί, σπουδάσατε βεβαίαν ὑμῶν τὴν κλῆσιν καὶ ἐκλογὴν ποιεῖσθαι..." (Çağrınızı ve seçiminizi emin kılmak için gayretli olun...) "Ποιεῖσθαι" (yapmak), "ἐκλογὴν" (seçimi) onaylamak için insan eylemini ima eder.
Luther, İrade Köleliği adlı eserinde, insanların günah nedeniyle kurtuluşta özgür iradeden yoksun olduğunu savunmuştur.
Destekleyici Metin: Romalılar 7:18 - "οἶδα γὰρ ὅτι οὐκ οἰκεῖ ἐν ἐμοί, τοῦτ᾽ ἔστιν ἐν τῇ σαρκί μου, ἀγαθόν· τὸ γὰρ θέλειν παράκειταί μοι, τὸ δὲ κατεργάζεσθαι τὸ καλὸν οὔ." (Biliyorum ki, bende, yani bedenimde hiçbir iyilik yoktur; çünkü iyilik istemek vardır, ama iyilik yapmak yoktur.)
Çelişki: Filipililer 2:12-13 - "μετὰ φόβου καὶ τρόμου τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν κατεργάζεσθε· θεὸς γάρ ἐστιν ὁ ἐνεργῶν ἐν ὑμῖν καὶ τὸ θέλειν bu bir gerçek ὑπὲρ τῆς εὐδοκίας." (Kurtuluşunuzu korku ve titreyerek gerçekleştirin; çünkü Tanrı, hem kendi iyiliği için hem istemeniz hem de onun için çalışmanız için içinizde çalışandır.) "Κατεργάζεσθε" (çalışma), insanın aktif katılımını emreder. "σωτηρίαν" (kurtuluş), Tanrı'nın işinin yanında.
Calvin, Mesih'in ölümünün yalnızca seçilmişler için etkili olduğunu savunmuştur.
Destekleyici Metin: Matta 26:28 - "τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ αἷμά μου τῆς διαθήκης τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυννόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν." (Bu, günahların bağışlanması için birçokları uğruna dökülen antlaşma kanımdır.)
Çelişki: 1 Yuhanna 2:2 - "καὶ αὐτὸς ἱλασμός ἐστιν περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, οὐ bu yüzden çok mutluyum." (O, günahlarımızın kefaretidir ve sadece bizim günahlarımız için değil, bütün dünyanın günahları için de.) "Ὅλου τοῦ κόσμου" (bütün dünya) seçilmişlerin ötesine uzanır.
Calvin'in kaderciliği, seçilmemiş olanlar için lanetlenmeyi de içerir.
Destekleyici Metin: Romalılar 9:22 - "εἰ δὲ θέλων ὁ θεὸς ἐνδείξασθαι τὴν ὀργὴν καὶ γνωρίσαι Bu, sizin için önemli bir şey değil. κατηρτισμένα εἰς ἀπώλειαν." (Ya gazap göstermeye istekli olan Tanrı... yıkıma hazırlanan gazap kaplarına katlandıysa?)
Çelişki: 2 Petrus 3:9 - "μὴ βουλόμενός τινας ἀπολέσθαι ἀλλὰ πάντας εἰς μετάνοιαν χωρῆσαι." (Hiçbirinin yok olmasına istekli değilim ama hepsi tövbeye geliyor.) "Μὴ βουλόμενός" (istekli değil), "τινας ἀπολέσθαι" (herhangi birinin yok olması) için ilahi arzuyu boşa çıkarır.
Bu belge, Yeni Ahit'teki Yunanca metinlerdeki gerilimleri ortaya koyarak, Protestan vurgularının, reformcu olsa da, doktrinleri eksik bırakabileceğini öne sürüyor; bu da Sardis'in güçlenme ve tövbe etme çağrısını yankılıyor.